یکی از سؤالات مهم کارگران شاغل در پروژههای عمرانی این است که اگر پروژه متوقف شود، نیروها تعدیل شوند یا قرارداد آنها به پایان برسد، آیا امکان دریافت بیمه بیکاری وجود دارد یا خیر.
در ادامه چند سؤال مهم درباره بیمه بیکاری در پروژههای عمرانی، سابقه لازم برای دریافت مقرری و مهلت درخواست را بررسی میکنیم.
۱- آیا به کارگران پروژههای عمرانی بیمه بیکاری تعلق میگیرد؟
سؤال:
سلام. سوالی داشتم در مورد بیمه بیکاری. شرایط بیمه بیکاری در پروژههای عمرانی را برای من توضیح میدهید؟
پاسخ:
کارگران پروژههای عمرانی نیز در صورت داشتن شرایط قانونی میتوانند مشمول مقرری بیمه بیکاری شوند؛ اما صرف شاغل بودن در یک پروژه عمرانی به معنای استحقاق دریافت بیمه بیکاری نیست.
اگر پروژه عمرانی به طور کامل به پایان رسیده باشد و رابطه کاری نیز به دلیل خاتمه پروژه پایان یافته باشد، موضوع میتواند با حالت تعدیل نیروی کار در حین اجرای پروژه متفاوت باشد و در چنین شرایطی باید وضعیت قرارداد و علت دقیق بیکاری بررسی شود.
اما اگر پروژه همچنان ادامه داشته باشد و کارگر به دلیل تعدیل نیرو، کاهش نیروی انسانی یا عوامل مشابه به صورت غیرارادی بیکار شده باشد، در صورت داشتن سایر شرایط قانونی، از جمله پرداخت حق بیمه مربوط و برخورداری از سابقه لازم، امکان استفاده از مقرری بیمه بیکاری وجود دارد.
بنابراین در پروندههای پروژههای عمرانی باید مواردی مانند نوع قرارداد، علت بیکاری، وضعیت پروژه، سابقه بیمه و پرداخت حق بیمه بیکاری بررسی شود.
۲- آیا با پنج ماه سابقه بیمه میتوان بیمه بیکاری گرفت؟
سؤال:
سلام وقت بخیر. درباره بیمه بیکاری و شکایت به دیوان عدالت اداری سؤال داشتم. در یک پروژه عمرانی کار میکردم و حدود ۷۰ نفر در تاریخ ۱ فروردین ۱۴۰۵ تعدیل شدند. به همه بیمه بیکاری تعلق گرفت، اما برای من که فقط پنج ماه سابقه کار در آنجا داشتم، بیمه بیکاری برقرار نشد؛ چون گفتهاند حداقل شش ماه سابقه لازم است.
البته من بیش از ۲۰ سال سابقه بیمه دارم، اما به دلیل اینکه سابقه کارم در این محل پنج ماه بوده، درخواست من رد شده است. اداره کار نیز رأی مخالف داده و چند روز پیش رأی مخالف تأمین اجتماعی صادر شده است. آیا شکایت در دیوان عدالت اداری میتواند به نفع من تمام شود؟
پاسخ:
در این مورد باید ابتدا شرایط قانونی سابقه بیمه برای برقراری مقرری بیمه بیکاری و علت دقیق رد درخواست بررسی شود.
صرف اینکه فرد بیش از ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد، لزوماً به این معنا نیست که هر شرط مربوط به سابقه برای برقراری بیمه بیکاری منتفی است. در پروندههای بیمه بیکاری، نوع سابقه، زمان پرداخت حق بیمه و شرایط قانونی مقرر برای برقراری مقرری اهمیت دارد.
اگر درخواست بیمه بیکاری صرفاً به دلیل نداشتن حداقل سابقه قانونی رد شده باشد، اعتراض به رأی زمانی میتواند نتیجهبخش باشد که دلیل یا مستند قانونی برای محاسبه سابقه به شکل دیگری وجود داشته باشد.
بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس اینکه فرد سابقه بیمه زیادی دارد، پیشبینی کرد که دیوان عدالت اداری حتماً رأی را به نفع او صادر خواهد کرد. همچنین اگر مراحل اعتراض در اداره کار و تأمین اجتماعی طی شده باشد، باید آرای صادرشده و سوابق بیمهای به صورت دقیق بررسی شود تا مشخص شود آیا مبنایی برای اعتراض به رأی وجود دارد یا خیر.
در خصوص شرایط خاص ناشی از جنگ نیز، تأثیر مقررات و مصوبات مربوط باید جداگانه بررسی شود و صرف وقوع شرایط جنگی به تنهایی به معنای برقراری بیمه بیکاری نیست.
۳- آیا بعد از چند ماه و پرداخت بیمه خویشفرما میتوان بیمه بیکاری گرفت؟
سؤال:
سلام. من هشت سال در عسلویه مشغول به کار بودم. در آبان ۱۴۰۴ شرکت پایان مأموریت من را اعلام کرد. چون بیمار بودم و نیاز به پوشش درمانی داشتم، در ماههای بهمن و اسفند خودم بیمه خویشفرما پرداخت کردم. آیا اکنون میتوانم برای بیمه بیکاری درخواست بدهم؟
پاسخ:
در این شرایط، برقراری بیمه بیکاری با مشکل جدی مواجه است.
یکی از شرایط مهم استفاده از مقرری بیمه بیکاری این است که فرد در مهلت مقرر پس از بیکار شدن، درخواست خود را ثبت کند و بیکاری او نیز غیرارادی باشد.
بنابراین اگر فردی در آبان ۱۴۰۴ بیکار شده باشد اما چند ماه بعد برای بیمه خویشفرما یا بیمه مشاغل آزاد اقدام کرده باشد، موضوع باید به صورت دقیق بررسی شود. پرداخت بیمه خویشفرما نیز با بیمه اجباری و رابطه کاری متفاوت است و به خودی خود موجب ایجاد حق برای دریافت مقرری بیمه بیکاری نمیشود.
به همین دلیل، در چنین شرایطی احتمال موافقت با درخواست بیمه بیکاری پایین است؛ بهخصوص اگر مهلت قانونی درخواست گذشته باشد و فرد پس از بیکاری تحت پوشش بیمه خویشفرما قرار گرفته باشد.
نکته مهم درباره بیمه بیکاری در پروژههای عمرانی
در پروژههای عمرانی، برای تشخیص استحقاق بیمه بیکاری باید به علت بیکاری توجه ویژهای داشت. پایان واقعی پروژه، پایان قرارداد، تعدیل نیرو و تعطیلی یا توقف موقت پروژه هر کدام میتوانند آثار متفاوتی داشته باشند.
همچنین داشتن سابقه بیمه زیاد، به تنهایی کافی نیست و باید شرایط قانونی بیمه بیکاری در زمان بیکار شدن فرد احراز شود.
به همین دلیل توصیه میشود قبل از ثبت اعتراض یا طرح شکایت، قرارداد کار، سابقه بیمه، نامه پایان کار یا تعدیل، علت درجشده برای قطع رابطه کاری و آرای صادرشده توسط مراجع مربوط بررسی شود.
آخرین بهروزرسانی: ۲۶ مرداد ۱۴۰۵