تاریخ بهروزرسانی: ۱۵ شهریور ۱۴۰۵
۱- آیا شاطر نانوایی که در شرایط سخت کار میکند، مشمول سختی کار میشود؟
سؤال:
با سلام! چرا شاطری که به دلیل کار در مقابل حرارت تنور، روزانه ۱۰ تا ۱۲ ساعت سرپا میایستد و تمام شرایط سخت و زیانآور را دارد، صرفاً به این دلیل که کارفرمای او پدرش بوده، از مزایای سختی کار محروم میشود؟ این در حالی است که پدر هیچگونه دخالتی در انجام کار نداشته و شاطر نیز مانند سایر کارگران، تابع مقررات صنفی و شرایط کاری نانوایی بوده است. آیا این موضوع با عدالت سازگار است؟
پاسخ:
یکی از دلایلی که ممکن است تأمین اجتماعی در این موارد مطرح کند، احتمال صوری بودن رابطه بیمهای و پرداخت حق بیمه است. البته صرف خانوادگی بودن رابطه، بهتنهایی دلیل موجهی برای رد رابطه کارگری نیست و تأمین اجتماعی میتواند با انجام بازرسی و بررسی مدارک، رابطه واقعی کارگر و کارفرما را احراز کند.
بنابراین اگر فرد واقعاً در نانوایی کار کرده، مزد دریافت کرده و رابطه کارگری او قابل اثبات باشد، صرف اینکه کارفرما پدر وی بوده، نباید بهتنهایی موجب نادیده گرفتن سابقه کاری و سخت و زیانآور بودن شغل شود. در صورت رد درخواست، امکان اعتراض و طرح موضوع در مراجع قانونی، از جمله دیوان عدالت اداری، وجود دارد؛ البته نتیجه پرونده به مدارک و نحوه اثبات رابطه کاری بستگی دارد.
۲- آیا کار در نانوایی متعلق به برادر، کار خانوادگی محسوب میشود؟
سؤال:
سلام. حدود ۲۲ سال سابقه بیمه در شغل شاطری نانوایی دارم. نانوایی متعلق به برادر ناتنیام بوده که به نام پدرم گرفته شده بود. در این نانوایی چند سال افراد غریبه نیز بیمه بودند و افراد دیگری هم بدون بیمه کار میکردند. اداره کار، رابطه کاری و سخت و زیانآور بودن شغل مرا تأیید کرده و کارگران نیز تأیید کردهاند که من به عنوان کارگر در آنجا کار میکردم و مزد میگرفتم.
شورای شهر، بازرس خبازیها و همسایگان نیز این موضوع را تأیید کردهاند. برادرم هم اقرار کرده که نانوایی متعلق به خودش بوده و پدرم هیچ دخالتی در آن نداشته است. حتی نانوایی توسط داماد برادرم که از پدرم وکالت داشته، فروخته شده است. ضمن اینکه در گواهی انحصار وراثت نیز نامی از من وجود ندارد و هیچ سهمی از نانوایی به من نرسیده است.
با وجود این مدارک، تأمین اجتماعی میگوید کارگاه خانوادگی بوده است. من نیز در دیوان عدالت اداری شکایت کردهام. آیا دیوان عدالت اداری به نفع من رأی میدهد؟
پاسخ:
با توضیحاتی که ارائه کردهاید، صرف خانوادگی بودن رابطه، لزوماً به معنای شمول مقررات کارگاههای خانوادگی نیست. اگر بتوانید رابطه واقعی کارگری، دریافت مزد و اشتغال خود در نانوایی را با مدارک و شهادتها اثبات کنید، موضوع قابل دفاع است.
با توجه به اینکه اداره کار نیز رابطه کاری و سخت و زیانآور بودن شغل را تأیید کرده است، مدارک شما میتواند در رسیدگی مؤثر باشد. البته صدور رأی قطعی به نفع شما قابل تضمین نیست و به بررسی مجموع مدارک و مستندات پرونده توسط مرجع رسیدگیکننده بستگی دارد.
پیشنهاد میشود برای تنظیم دادخواست و دفاع مؤثر در پرونده، حتماً از وکیل متخصص در دیوان عدالت اداری یا وکیل باتجربه در پروندههای مشاغل سخت و زیانآور استفاده کنید.
